Winti

Uit FOK!wiki

Ga naar: navigatie, zoeken

Winti - letterlijk vertaling "wind" is de traditionele geloofsovertuiging van de creoolse Surinamers

Inhoud

[bewerken] Wat is een Winti?

Eigenlijk weet niemand precies wat een Winti is. Winti's zijn engelen die in contact staan met de schepper Anana Kedoeaman Kedoeampon (God), en met de zondige mens. Na de zondeval heeft God ons mensen de rug toegekeerd, maar Anana zou Anana niet zijn als hij niet barmhartig was.Hij weet dat wij het zonder hulp van Hem niet zouden redden in deze wereld en daarom beval hij zijn aardsengelen (winti's) om ons te beschermen.

De winti's beschikken over aardse kennis en kennen alle geneeskrachtige kruiden op aarde, en brengen deze kennis bij tijd en wijle over op de mens. Ook hemelse kennis hebben de winti's tot hun beschikking en ook deze kennis wordt aan de mens geopenbaard als en wanneer zij er de tijd rijp voor achten. Winti's weten veel van de mensheid maar de mensen weten weinig of niets van de winti's af. Mensen die de macht van de winti's ervaren staan dan ook verwonderd te kijken na afloop. Een winti is en blijft de mens trouw, en andersom is dit niet zo. Wie de geboden van de winti niet naleeft komt echter bedrogen uit, want net als Anana (God) kennen de winti's (aardsengelen) grenzen. Een fout begaan in onwetenheid weegt minder zwaar dan een fout begaan met kennis van de geboden.











== De zeven Winti's ==winti is je ik of jeje

Over de hele wereld komen winti's voor. In alle culturen speelt winti een belangrijke rol en stimuleert mensen te leven volgens de door Anana (=God) verlangde principes. Iedere cultuur heeft zo zijn eigen benaming voor winti. Ondanks de verschillende benamingen is en blijft het winti. Sommigen geven het een christelijke inslag en zeggen " het is mij geopenbaard door God". Dat is ten ene malen waar. Winti's zijn Godgeschapen engelen, en hun doel is de mensheid te behoeden voor grootschalige verloedering en het leven op deze aarde dragelijk te maken. Zonder deze door God geschapen engelen had de mensheid het nooit zo lang gered. Ondanks God's goedertierenheid maken wij mensen er soms toch een grote rotzooi van. Kijk maar naar al de wereld oorlogen en de massale genocide die plaats heeft gevonden en nog moet plaatsvinden. Soms gebeurde dit alles zelfs in naam van God.

De mens met al haar ego's en kwaadaardigheid denkt voor God te kunnen speken. God is barmhartig en almachtig, wij zijn god en heerser van de aarde . Als hij de mens zou willen straffen, dan heeft hij de mens niet nodig om dat te doen. De mens meent een hoogontwikkeld wezen, zoniet het hoogst ontwikkelde wezen te zijn. Dat is voor een heel groot deel waar. Maar ondanks dat, kunnen wij het niet redden zonder bijsturing van de winti's, onder leiding en door de gratie van Anana (God).


Er zijn namelijk 7 basis Winti's in de wereld ( religie kent 7 basis goden)

Ieder mens heeft 7 winti's van Anana (God) meegekregen, en elk van de 7 winti's heeft afzonderlijk een speciale taak te vervullen. Elke winti heeft kennis van hemel en aarde, geschonken gekregen door Anana, een soort volmaaktheid, die de winti kan inzetten ter begeleiding van de mens. Anana heeft de winti's verdeeld in 4 elementen, namelijk aarde, water, lucht en vuur. Alle 7 winti's hebben een element onder hun beheer gekregen en oefenen op dit element hun zeggenschap uit.

[bewerken] De Papa Winti

De papawinti of 'powinti' is een aarde winti (sur.woord = grong winti). Alle groene winti's worden ook wel vodu winti's ( = winti's van de plantages en dorpen) genoemd. In de winti religie is moederaarde verdeeld in Ma Aisa en Pa winti en deze twee-eenheid manifesteert zich afzonderlijk bij mensen. Een voorbeeld hiervan is dat de pa winti zich manifesteert bij een vrouw, en ma Aisa zich manifesteert bij een man. Het mooie of juist ingewikkelde van dit alles is dat deze 2 mensen ook broer en zus van elkaar kunnen zijn. Ook kan het dat de beide winti's zich in een persoon manifesteren. Een mens kan niet zelf bepalen welke winti aan hem wordt overgeleverd via voorouders, en wanneer. Dit bepalen de winti's zelf.


Een winti past zich aan aan de fysiologische en klimatologische omstandigheden van een land of continent. Een winti is universeel en kan zich overal in de wereld handhaven en in stand houden. Een winti staat in gratie van Anana kedoeamang kedoeampong (=God) en heeft doelen die hem opgedragen zijn door Anana, te verrichten ter dienste en ten goede van de mensheid. Een mens moet zich zien staande te houden in deze wereld, en dit kan volgens de Winti religie niet zonder winti. De winti heeft de mens niet nodig om voort te bestaan, maar andersom heeft de mens de winti nodig om in gratie bij Anana te komen. De winti voert enkel de opdrachten uit die Anana hem geboden heeft en heeft daarvoor een klankbord nodig om te spreken en een lichaam. Daarom manifesteert een winti zich in de mensen zelf.


De Aisa winti en de pa winti zijn meestal familie winti's. Hun invloed reikt over een hele stam of familie. Zij beschermen en leiden soms ook verschillende families binnen district (vroeger een plantage). Dit betekent ook dat iedere nieuwe familie die zich in het district vestigt, zich dient te gedragen te leven naar de normen, zeden en gewoontes die de winti's hebben afgesproken met hun voorouders.


De favoriete kleding en sieraden van de Papa winti:

  • Jampanesi krosi (javaanse stoffen) met heel veel motieven. De combinatie van Jampanesi krosi wit, blauw of rood wordt vaak gedragen.
  • Sieraden zijn de alom bekende slangen armbanden en de slangen ringen (verschillende modellen)


De favoriete kleding en sieraden van mama Aisa:


  • Haar geliefde sieraden zijn opgeblazen boeien (armbanden) met bloemknoppen of ronde kogels aan de uiteinden
  • Een Lontai ketting met bloedkoralen en een gouden dollar munt
  • Een ring met een zwarte, bruine of groene steen
  • Een ketting met komkommerpitten of ruiten vlakken.

[bewerken] De Bakroe winti

Er zijn 2 soorten bakroes:

  • De bakroe die van oorsprong een geest is
  • De Kartiki bakroe


Vaak worden er een mannelijk en een vrouwelijke bakroe gemaakt. Zo kan men door vermenigvuldiging in de geestelijke wereld, een hele bakru gemeenschap vormen.

[bewerken] De Luangu winti

Deze winti's behoren tot de hogere orde van winti's. Hun element is aarde, en ze worden daarom ook wel Gron (gron = aarde of grond) winti's of Nengrekondre winti's (nengrekondre = land van Afrikanen) genoemd. De luangu winti komt uit Afrika, en is zowel mannelijk als vrouwelijk. Er zijn dus zowel mannelijke luangu winti's als vrouwelijke. In de winti taal worden door de wintigelovigen, de vrouwelijke luangu winti's Luangu Missie's genoemd, en de mannelijke luangu winti's Luanga Masra's.

De luangu winti is hoofdzakelijk een goedaardige winti. Deze winti's verlenen graag hulp, luisteren graag, beschermen tegen kwaadaardige (vertoornde) winti's, en houden van plezier in groepsverband. Luangu's zijn gevoelige winti's die in hun gedrag overeenkomen met de Aisa winti, nl de Gron Ma (= moederaarde).

In gevallen van bezweringen ( = obia) werken de luangu winti's samen met de Ampuku en de Kumanti winti's. In deze combinatie heten ze Luangu-Ampuku-Obia en Luangu-Kumanti-Obia. In gezelschap van de Ampuku winti hebben zij de leiding en met de Kumanti winti werken zij samen in harmonie, omdat zij met deze laatste zeer goed overweg kunnen.

==

De Aisa winti kent binnen de winti religie verschillende soorten Aisa winti's:



Zij staat aan het hoofd van alle familie winti's.

  • Prasi Aisa (prasi = erf):


Zij hoort of is verbonden met het plantagegebied en de kostgronden.



Mama Aisa heeft het beheer over alle winti's, en daarom wordt bij veel winti rituelen eerst om haar goedkeuring gevraagd, eer men verder gaat. Mama Aisa deelt haar geheimen aan degene die haar eerbied toont, via dromen, en beschermt hem. Een belangrijke kenmerk van de Aisa Winti, is dat zij zich openbaart bij mensen die al wat ouder zijn ( bij mensen, meestal vrouwen, vanaf de leeftijd van 40 jaar).


==








Hij is prietpanji (neemt geen blad voor de mond, een prietpanji is Surinaams voor 'gescheurde omslagdoek', en iemand die een gescheurde omslagdoek omheeft kan het dus niet schelen wat een ander van hem/haar denkt), denk dus niet hem de les te willen lezen.



[bewerken] De Leba winti

Leba heeft ook een opruimende functie, letterlijk en figuurlijk. De Leba behoedt de buurt of omgeving van rampspoed en boze geesten en beschermd mensen, vooral kinderen die onder zijn paraplu geboren zijn. Hierentegen verlangt de Leba dat de mensen die in zijn buurt wonen deze dan ook schoonmaken en onderhouden. Indien men dit niet doet, laat de Leba van zich horen en gaat hij 's nachts tekeer. Men zegt dat dit te merken is, als honden 's nachts huilen en blaffen zonder enige aantoonbare reden. De leba is dan op pad. Het is dan goed om na te gaan of de tuin of erf, of de buurt aan een grote schoonmaakbeurt toe is, en na te gaan wanneer er voor het laatst een leba pai gezet is.


De verblijfplaats van de leba is vaak onder een bananenboom. Men beeldt hem af als een stokoude man, gehuld in vodden of bananenbladeren.

[bewerken] De Boesi Ingi winti

De Boesi ingi winti's behoren tot het element bos. Oorspronkelijk bewaakten zij alles wat zich in het bos begaf (denk aan de marrons = weggelopen slaven). De Boesi ingi winti gedraagt zich in tegenstelling tot de Watra ingi winti heel anders. Ze zijn over het algemeen heel erg strak in hun doen en laten. Ze verdragen niet veel en zijn kort en bondig. Meestal als ze iets kenbaar moet maken, dan doen ze dat zonder al te veel omzichtigheid en tact. Dit is het geval en dat staat te gebeuren; wil men verandering hierin brengen, dan dient men zo te handelen! Zo luidt meestal hun boodschap, en klaar zijn ze.

Ook de boesi ingi winti is een goede genezer. In tegenstelling tot de watra ingi is de boesi ingi winti helemaal niet afkerig voor jorka's (geesten). De boesi ingi winti toont zich aggressiever in zijn gedrag. De boesi ingi winti is ook een goede beschermer voor zijn "Asi Boi' (= drager van de winti). Hij biedt bescherming tegen boze geesten, tegen messteken en geweerkogels. Dit wil niet zeggen dat een ieder die een boesi ingi winti heeft vanzelf beschermd is. Verre van dat, men moet de winti eerst daarop voorbereiden doormiddel van "wasi "rituelen ( rituele baden) en foela's(inwijdingen).

De boesi ingi winti dans is bijna gelijk aan die van de watra ingi, maar oogt een beetje aggressiever. Zelfs de danspassen ogen groffer van structuur en bewegingen. Aan een boesi ingi winti kan men niet altijd zien of hij vrolijk is of niet. De boesi ingi winti liederen zijn minder melancholisch. Bij deze liederen gaat het niet over de mensen met hun tekortkomingen of de teleurstelling in de mens, de Boesi ingi winti liederen gaan over de boesi ingi winti zelf. Hoe dapper hij is of wat hij allemaal op zijn wegen is tegengekomen en hoe hij alle problemen of gevaren heeft overwonnen. Ja, op dat moment viert de glorieuze tempel met de gladiatoren hoogtij.


  • Een gouden ring met blauwe steen of een groene steen,
  • Een lontai keting,


[bewerken] De Watra Ingi winti

De Watra Ingi Winti (= letterlijk vertaald, water Indiaan)


Ook bij de ingi winti ( ingi = indiaan) is er verscheidenheid in rang en stand.


Meestal heeft een ingi winti een aversie van geesten (jorka's) , echter de kapting ingi winti niet. Waarom dat zo is, weet niemand. Als iemand bezeten is van een geest (jorka) kan de ingi winti precies vertellen hoe dat komt, of door wie de jorka gestuurd is. Dit doet hij gedetailleerd, hij vertelt zelfs hoe laat het was en op welke dag dit gebeurde. Echter de jorka zelf weghalen, doet hij niet. Dat laat hij liever aan de Kromantie winti of een andere obia over.

Een Ingi winti kan heel mooi dansen, door zijn vrolijke aard. Op feesten is het de Ingi winti die in de meeste gevallen, zijn mooie danskunsten vertoont via degene bij wie hij zich openbaart. Hij vrolijkt de ganse boel op en maakt heel veel plezier. De Ingi muziek is ook heel erg vrolijk van toon. Het klinkt vooral melancholisch en is ook een ode aan het dagelijkse leven. Heel vaak ook laten ze in hun liederen merken hoe ondankbaar de mens kan zijn. De gebreken en tekortkomingen van de mens stellen ze aan de orde.

De favoriete sieraden van de watra Ingi zijn:

  • Een ring met rode steen (granaat) (robijn) (bloed koraal),


  • Soms draagt men ook een pijl en boog hanger


[bewerken] De Adoemankama Winti of Obia

De adoemakama obia is een afzonderlijke winti binnen het geheel van de winti cultuur. Er heerst veel geheimzinnigheid rond deze winti. Sommigen ervaren een adoemankama obia als heel negatief. Heel veel families met een adoemankama obia binnen de familie houden dit als een soort familiegeheim. Waarom dat zo is, is niet gemakkelijk te verklaren. Dhr Agansu Gingetongo geeft daarom een verklaring naar zijn weten en kunnen.


Het droevige hiervan is, dat behalve dat de slaven de ampuku en de bakroe gebruikten tegen de slavendrijvers, zij deze ook gebruikten tegen elkaar. Hierdoor verloor de kennis die ze bezaten hun ultieme werking. Nadat de slavernij voorbij was, en men het zware werk, de zweepslagen en de martelingen niet meer hoefde te ondergaan, raakte de Adoemankama obia in het verdom hoekje. Deze obia's pikten dat niet en gingen zich tegen de mensen die gebruik van hen hadden gemaakt keren, en begonnen ze binnen de families hun toorn te laten gelden. Velen en hun nakomelingen hebben de gevolgen hiervan ondervonden. Onverklaarbare ziektes met meestal de dood tot gevolg waren scheering en inslag. En dat ging maar door, generaties op generaties. Daarom leeft tot nu toe de angst voor de Adoemankama binnen heel veel families.


[bewerken] De Ampuku winti

De ampuku staat in dienst van andere hogere winti's. Alle opdrachten van de hogere winti's worden uitgevoerd door de ampuku. Als een winti iemand wil straffen, draagt hij de ampuku op deze straf uit te voeren. Vandaar dat de ampuku een zeer slechte naam heeft bij heel veel mensen. De slechte naam die hij heeft laat hem niet ongevoelig. Hij trekt het zich wel aan. Dat kan men in de liederen ter ere van ampuku winti horen. Het zijn meestal klaagliederen. "Mi na ampuku mi no habi neng". Betekenis;" ik ben ampuku, ik heb een slechte naam".


Onder de ampuku winti zijn er verschillende varianten ampuku's. De ampuku kan zich ook met een andere winti vereenzelvigen, bijvoorbeeld met de Adoemankama winti. Daardoor kan het een nog krachtiger winti worden. Het is al eerder vermeld dat de ampuku winti een harde werker is. Hij zet zich in voor de persoon bij wie hij zich openbaart. Mensen met een ampuku winti kunnen een rijkelijk leven leiden als degene goed voor zijn ampuku zorgt. De ampuku voelt zich ook snel gepasseerd, en laat dat ook binnen de kortste keren weten. De ampuku is een mooie winti, maar heeft ook veel onderhoud nodig, wil men profijt van hebben. "Ik kan wel voor je zorgen en maken dat je niets tekort komt in het leven, maar dan moet je mij ook aandacht geven en met me pronken" dat is wat meester ampuku doorgeeft aan zijn "dragers".


Iemand die een ampuku winti heeft dient deze te onderhouden door de favoriete sieraden van deze winti te bezitten. Heb je ze niet dan dien je ze aan te schaffen.


Tot de favorieten (goedoes) van de ampuku behoren:


  • Een gouden ring met zwarte steen,
  • Zilveren ring met rode steen
  • Een voetketting valt ook onder de goedoes van ampuku.
  • Ook de bekende vriendschapsring hoort tot de favoriet van de ampuku.

Een ampuku watra (ampuku bad) prepareert men meestal in een ketel(gietijzeren pot) en een ijzeren houwer komt er ook aan te pas.

[bewerken] De Kromanti winti

De kromanti winti is van oorsprong een winti van het element lucht, en is net als de Ampuku winti een Afrikaanse winti. De kromanti winti is een zeer moedige winti en een goede genezer. Degene die leeft volgens een bepaald patroon welke goed en bevorderlijk is voor zijn of haar kromanti winti, kan hier heel veel nut van ondervinden. Dit geldt trouwens voor iedere winti.


Een kromanti winti is kundig, bekwaam en intelligent. Een kromanti staat ook voor uitzonderlijke kracht en moedigheid. Als hij aanwezig is zal hij bijna altijd zijn kundigheid openbaren. De kromanti winti komt voor in alle rangen waarin winti's zijn verdeeld.


Er bestaan dus verschillende soorten kromanti winti:


  • Boesie kromantie (= bos kromanti)
  • Watra kromanti (= water kromanti)
  • Gorong kromanti (= aarde of grond kromanti)


De kromantie bezit de kunst om in vuur te dansen en loopt op gebroken glas zonder zich te verwonden. Bij tijd en wijlen eet hij die ook op als hij dat nodig vindt. Meestal doet hij dat als men hem uitdaagt. Dan toont hij zijn kunnen en laat hij de mensen versteld staan van zijn onkwetsbaarheid. Als een kromantie bezit van iemand neemt en de betreffende persoon alle rituele formaliteiten verricht die verricht moeten worden, kan er zelfs met een geweer op hem/haar geschoten worden, zonder dat de afgevuurde kogel hem/haar raakt of verwondt!




Een persoon die een Kromanti winti heeft behoort ook de favoriete kleding en sieraden van deze winti aan te schaffen. Deze zijn:


  • Zijn geliefde kleuren in kleding: blauw - wit , helemaal in het wit, of gestreepte kleuren rood - blauw - groen - geel - oranje .


[bewerken] De Yorka of Kabra

Gaat het om een yorka van een familielid, dan noemt men het een 'kabra'. De karma verlaat de overledene en gaat terug naar onze schepper, terwijl de yorka aarde gebonden is en een plaats in de kosmos vindt.




De oplossing voor verandering in je leven, is om de deur naar jouw karma wijder open zien te krijgen. Hoe meer het ons lukt dit te bereiken, des te meer wij verheven raken en naar onze innerlijke stem kunnen luisteren. En deze stem zal je nooit en te nimmer tot kwaad aanzetten of verkeerde antwoorden geven.




Voor alle duidelijkheid een officier of hoe die ook mag heten is geen winti in de zin dat hij handelingen kan verrichten, zeer zeker niet. Een officier is een blanke yorka of kabra, niet meer en ook niet minder. Alle legendes over Officierwinti zijn allemaal uit de duim gezogen, en slaan nergens op. De verhalen hieromtrent zijn ontstaan ten tijde van de slavernij. De slaven waren onderdrukt tot in hun wezen, waardoor de angst voor de blanke meester zeer diep zat. Zelfs na de dood van de meester, bleven zij hem eerbiedig en gaven zijn ziel, zijn yorka de naam "Officier". Vandaag de dag is het goed voor de winti mang/uma ( winti man of vrouw) om te zorgen dat de winticultuur zuiver en oprecht doorgeven wordt aan hun klein- en achterkleinkinderen.


[bewerken] Winti Rituelen

De centrale figuur in de Winti religie is echter de bonuman (spreek uit: bonoeman). Bij veel heilige rituelen is zijn bemiddeling onmisbaar. Zijn kracht ontleent hij aan een of meerdere winti, voor wie hij medium is. Binnen deze functie zijn er weer allerlei specialismen. De behandeling bij een bonuman begint meestal met een luku, een diagnose. De behandeling vindt plaats in de heilige werkruimte van de bonuman. De bonuman heeft een spiegel waarmee hij contact met de boven natuurlijke wereld heeft. Ook wordt een kaars aangestoken om de oorzaak van de ziekte in het licht te plaatsen. Tijdens de luku raakt de bonuman in trance. Zijn winti spreekt vervolgens rechtstreeks met de kra van de client en openbaart verleden heden en toekomst. De uitkomsten van het consult worden door de bonuman opgeschreven. Daarna stelt de winti van de bonuman vast welke genezende rituelen nodig zijn. De voorgeschreven rituelen varieren van een eenvoudige wassi (rituele wassing) of een tafra (rituele maaltijd) tot een uitgebreide winti- pre(dansritueel) voor de winti of de yorka waar men zich mee wil verzoenen.

  • Bij een wassi (rituele wassing) gebruikt men een prapi (rituele waskom), die gevuld wordt met magische kruiden, heilige olien, en andere ingredienten met een geheime samenstelling.
  • Een tafra (rituele maaltijd) kan men houden voor de kra, de winti of de yorka. Dit ritueel gebeurt meestal onder begeleiding van de bonuman. De hoofdpersoon zit alleen aan tafel en eet namens de winti of yorka iets van elk gerecht of drank. Na afloop eten ook de helpers en de genodigden een hapje mee.




Positieve rituelen zijn:


  • Luku: helderziend consult, diagnose stellen.

Purificatie rituelen: rituelen waar ongewenste zaken, zoals hebi worden afgescheiden. Verzoeningsrituelen en vereringsrituelen met winti, yorka of kra.

  • Begi: gebed, ritueel verzoek.


Negatieve rituelen zijn:


  • Wisi: destructieve magie meestal met een dodelijke opdracht door het sturen van een yorka of een lagere winti.
  • Tai kra: het binden van iemands kra.


[bewerken] De Tai Kra

De kra van iemand kan door negatieve magie "gebonden" worden


[bewerken] Uit den boze bij Winti

[bewerken] Afkeer van Winti bij creolen

Waarom hebben veel creolen een afkeer van Winti?

Vele creoolse Surinamers moeten niets van de winti religie hebben. Men noemt het afgoderij en vaak zijn degenen die dit beweren katholiek of christen. Waar komen die negatieve gevoelens vandaan? Dit is wat mogelijk vele winti aanhangers zich misschien afvragen ( ik vroeg het me ook af; ik ben niet actief in de winti religie, maar het is toch een vraag die me bezighoudt omdat ik zelf van creoolse afkomst ben).

De oorsprong zit volgens de Dhr. Agansu Gingetongo (spiritueel genezer) in het koloniaal verleden van mensen uit landen die ooit onderworpen werden aan beestachtige en mensonterende onderdrukking. Bijna alle volkeren en landen in Afrika werden ooit onderworpen en in slavernij gedompeld. Geen enkele ras of volk, zelfs de joden niet, is ooit zo beestachtig en wreed behandeld als het zwarte volk uit Afrika. Het doel was het zwarte ras uit te roeien en om dit te kunnen doen moest men ook alles wat met deze ras gepaard ging onderdrukken. Hun geloof, tradities, zelfrespect enz. alles moest eraan geloven. Het is bekend dat zwarten een blanke niet in de ogen mochten aankijken, maar hun hoofd moesten buigen en hun ogen naar de grond moesten richten als zij aangesproken. Hun religie mochten zij niet beleiden en het Christendom was de enige religie die aanvaard werd. Men werd letterlijk en figuurlijk murw geslagen. Men haalde zelfs psychologen erbij om het zwarte volk tot werkpaarden te transformeren. Alle westerse landen, geen enkele uitgezonderd, hebben hun welvaart mede te danken aan slavernij. Als een mens zodanig en zo lang vernederd wordt verliest hij op den duur zijn wil en zelfrespect. Het is dan heel gemakkelijk om de cultuur, mentaliteit en geloof (o.a. Christendom) in te planten van een andere ras. Het zwarte volk raakte hun identiteit kwijt en door de eeuwen heen is dit hedendaags duidelijk merkbaar onder de jongere zwarte medemens.

Velen verwerpen nog steeds hun traditionele religie. Ze hebben het soms over het herontdekken van de 'roots', en dragen dan 'dreadlocks', maar dat is vaak uiterlijk vertoon. Men bidt tot God in de woorden van het Christendom, en hun eigen taal en woorden kennen ze niet omdat het hen ook nooit geleerd is. Anana (God) noemen ze Jehova en in huis staat er misschien een Mariabeeld in de vitrinekast. Bewust en onbewust is het Christendom van generatie op generatie overgebracht in vele families binnen het creoolse volk, en de Winti religie (hun traditionele religie) wordt door hen afgeschilderd als heidens en afgodisch. Het geloof dat de Afrikaanse slaven 4 eeuwen werd opgedrongen te beleiden, zien vele hedendaagse creoolse Surinamers (nazaten van de West Afrikaanse slaven) als hun geloof.

Waarom zijn velen dan toch niet tevreden over het geloof die zij hedendaags beleiden? Waarom hebben ze dan nog vele vragen die zij binnen het Christendom niet beantwoord kunnen krijgen?


[bewerken] Verhalen

Men werd (en wordt) altijd banggemaakt in Suriname mbt bakroes, wisi's en yorka's. Hoofdzakelijk zijn er alleen slechte bakroes. Vaak worden deze bakroes door mensen ingezet, om hun tuin, groeisel, fruit en groente etc te beschermen tegen dieven.


Wisi, yorkas & bakroes


"Was je niet bang voor die spinnen, mama?" "Wie ik? Nee hoor, ik ben toch groter dan spinnen?" "Ben je dan niet bang voor dingen die kleiner zijn dan jou, was je vroeger nooit bang?" "Ooh, was jij ook weleens bang?! Waarvoor dan?" "Voor wisi, yorkas en bakroes!" "Huh? Je hebt wel veel fantasie hoor mama, wat is nou zo een yorka geval? En die andere dingen die je noemde?"




Brrr! Ik word er zelf bang van, laat ik maar gauw gaan slapen! Maar ik durf niet meer te gaan slapen! Wedden dat ik vannacht over bakroes en jorkas droom? Wedden dat JIJ vannacht over bakroes en jorkas droomt? Fantasie is een sterk wapen."

[bewerken] Literatuur

Winti Praktijk Baaswaterval (Winti Genezer/medium)

  • Venema Tijno - Famiri Nanga Kulturu
  • Roef Vincent KRO - Gran Gado
  • Stephen Henry J.M. - Winti en Hulpverlening
  • Stephen Henry J.M. - Geneeskruiden van Suriname. Hun toepassing in de volksgeneeskunde en in de magie
  • Stephen Henry J.M. - Winti Culture
Persoonlijke instellingen